फलटण प्रतिनिधी : राज्यात वीज वितरण व्यवस्थेमध्ये सुधारणा करण्यासाठी स्मार्ट मीटर बसविण्याच्या मोहिमेला वेग आला असून, या नव्या तंत्रज्ञानामुळे वीज ग्राहकांना अनेक प्रकारचे फायदे होत असल्याचे स्पष्ट होत आहे. पारंपरिक मीटरच्या तुलनेत स्मार्ट मीटर अधिक अचूक, पारदर्शक आणि ग्राहकाभिमुख असल्याने भविष्यातील वीज व्यवस्थेचा तो महत्त्वाचा भाग ठरत आहे.
स्मार्ट मीटरमुळे ग्राहकांना सर्वात मोठा फायदा म्हणजे अचूक बिलिंग. पूर्वी अनेकदा अंदाजे (Average) बिल दिले जात असे; मात्र आता ग्राहकाने जितकी वीज वापरली तितक्याच वापराचे बिल तयार होते. त्यामुळे चुकीच्या बिलांचा प्रश्न मोठ्या प्रमाणात कमी होण्यास मदत होत आहे.याशिवाय, स्मार्ट मीटरमुळे रिअल-टाइम वीज वापराची माहिती ग्राहकांना मिळते.मोबाईल
अॅप किंवा ऑनलाइन पोर्टलद्वारे ग्राहक आपल्या घरातील वीज वापर सतत पाहू शकतो. त्यामुळे कोणते उपकरण अधिक वीज वापरत आहे, याची जाणीव होऊन ग्राहक वीज बचतीसाठी योग्य निर्णय घेऊ शकतो.स्मार्ट मीटरमध्ये उपलब्ध असलेली प्रीपेड सुविधा देखील ग्राहकांसाठी उपयुक्त ठरत आहे. मोबाईल रिचार्जप्रमाणे ग्राहक वीज रिचार्ज करू शकतो. त्यामुळे बजेटनुसार वीज वापर नियंत्रित ठेवणे शक्य होते.तसेच
बिल थकबाकीचा प्रश्नही टाळता येतो.ऑनलाइन बिलिंग व पेमेंट सुविधा ही स्मार्ट मीटरची आणखी एक जमेची बाजू आहे. ग्राहकांना आता बिल भरण्यासाठी रांगेत उभे राहण्याची गरज नाही. मोबाईलद्वारे सहज बिल भरता येते.वीज वितरण कंपन्यांच्या दृष्टीनेही स्मार्ट मीटर फायदेशीर ठरत असून, वीज चोरी व तांत्रिक तोटा कमी करण्यास मदत होते. यामुळे दीर्घकालीन स्तरावर वीज दर स्थिर ठेवण्यास मदत होऊ शकते, असा तज्ज्ञांचा अंदाज आहे.
तसेच, स्मार्ट मीटरमुळे मीटर रीडिंग व कनेक्शन व्यवस्थापन रिमोट पद्धतीने करता येते. त्यामुळे मीटर रीडर घरी येण्याची गरज नसते आणि सेवा अधिक जलद व कार्यक्षम होते.मात्र, काही ग्राहकांकडून सुरुवातीला जास्त बिल येत असल्याच्या तक्रारीही समोर येत आहेत. यामागील प्रमुख कारण म्हणजे पूर्वी होत असलेले अंदाजे बिलिंग बंद होऊन आता अचूक वापरानुसार बिल तयार होणे, असे तज्ज्ञ सांगतात.
स्मार्ट मीटरमुळे वीज व्यवस्थेत पारदर्शकता वाढून ग्राहकांना त्यांच्या वापरावर नियंत्रण मिळत आहे. योग्य माहिती आणि जागरूकतेसह या तंत्रज्ञानाचा वापर केल्यास ग्राहकांना दीर्घकालीन फायदा होणार असल्याचे स्पष्ट होत आहे. तसेच ग्राहकांनी आपली आर्थिंग तपासून घ्यावी तसेच स्मार्ट मिटर बसविण्यास सहकार्य करावे असे आवाहन महावितरण कडून करण्यात येत आहे .
